1980’ler • YILLIK MÜZİK TARİHİ DOSYASI

1985

Live Aid ve yeni sesler

1985, popüler müziğin uydu yayınıyla aynı anda dünyaya seslendiği ve albüm teknolojisinin günlük alışkanlıkları değiştirmeye başladığı bir yıl oldu. Live Aid yıldız kültürünü yardım kampanyasıyla birleştirirken Whitney Houston yeni bir vokal standardı kurdu. a-ha ve Tears for Fears elektronik popa duygusal genişlik kazandırdı; Dire Straits kompakt diskin sembol albümlerinden birini yaptı. Kate Bush stüdyoyu bağımsız bir sanat alanı gibi kullandı. Yılın parlak yüzünün altında hip-hop ve alternatif müzik de kendi kalıcı ağlarını büyütüyordu.

a-ha, 1985
Yıl görseli: Robert Erdmann / Warner Bros. Records — a-ha tanıtım fotoğrafı, 1985 • Kamu malı • Web için sıkıştırılmıştır.
01 • 1985

Live Aid’in ortak ekranı

13 Temmuz’da Londra’daki Wembley ve Philadelphia’daki JFK stadyumlarında düzenlenen Live Aid, uydu yayınlarıyla çok geniş bir uluslararası izleyiciye ulaştı. Etkinlik Etiyopya’daki kıtlık için yardım toplama amacı taşıyor, aynı anda televizyon teknolojisi ile yıldız kültürünün yeni gücünü gösteriyordu. Queen’in sıkıştırılmış hit dizisi ve Freddie Mercury’nin Wembley kalabalığıyla kurduğu iletişim günün en çok hatırlanan anlarından biri oldu. Konser büyük farkındalık yarattı; ilerleyen yıllarda yardımın yönetimi ve Afrika’nın Batı medyasında nasıl temsil edildiği üzerine eleştiriler de bu mirasın önemli parçası hâline geldi.

02 • 1985

Whitney Houston’ın ilk albümü

Whitney Houston’ın kendi adını taşıyan ilk albümü Şubat 1985’te yayımlandı ve başarısını aylar içinde büyüttü. “You Give Good Love” R&B sıcaklığını, “Saving All My Love for You” kontrollü balad yorumunu, “How Will I Know” ise parlak elektronik pop enerjisini öne çıkardı. Gospel içinde yetişen Houston, olağanüstü teknik gücünü yalnız yüksek notalarda değil, nefes, duraklama ve cümle sonlarında kullandı. Albümün geniş radyo erişimi siyah bir kadın vokalin pop, R&B ve yetişkin dinleyici kategorilerinin merkezinde aynı anda yer alabileceğini güçlü biçimde gösterdi.

03 • 1985

Synth-pop büyük duyguya açılıyor

Tears for Fears’ın Songs from the Big Chair albümü “Shout” ve “Everybody Wants to Rule the World” ile psikolojik gerilimi büyük radyo melodilerine taşıdı. a-ha’nın “Take On Me”si yeniden kaydedilmiş doğru versiyonu ve Steve Barron’ın kurşun kalem animasyonlu videosuyla dünya çapında patladı; fakat grubun albümündeki “The Sun Always Shines on T.V.” ve “Hunting High and Low” daha karanlık bir duygusal genişlik de taşıyordu. 1985’in Synth-pop’u yalnız mekanik ritim ve moda değildi; yalnızlık, güç, korku ve umut gibi büyük duyguları kalabalıkların birlikte söyleyebileceği biçime dönüştürüyordu.

04 • 1985

Brothers in Arms ve CD vitrini

Dire Straits’in Brothers in Arms albümü Mark Knopfler’ın ekonomik gitarını temiz ve geniş bir dijital prodüksiyonla birleştirdi. “Money for Nothing” MTV çağını hem kullanan hem eleştiren bir şarkı ve bilgisayar animasyonlu video olarak öne çıktı. Albüm, kompakt diskin daha uzun çalma süresi ve parlak hi-fi sunumuyla özdeşleşti; elektronik mağazalarında yeni formatın sesini göstermek için sıkça kullanıldı. Vinil ve kaset hâlâ güçlüydü, fakat 1985’ten sonra CD yalnız meraklılara yönelik pahalı bir yenilik olmaktan çıkıp albüm pazarının geleceği olarak daha görünür hâle geldi.

05 • 1985

Kate Bush stüdyonun kontrolünde

Kate Bush, Hounds of Love albümünde kendi stüdyosunun ve prodüksiyonunun kontrolünü kullanarak erişilebilir pop ile deneysel albüm anlatısını aynı plakta buluşturdu. “Running Up That Hill” cinsiyetler arasında anlaşılma arzusunu Fairlight CMI ve güçlü davul düzeniyle taşırken albümün ikinci yüzündeki The Ninth Wave bölümü gece denizde kalan bir karakterin zihinsel yolculuğunu anlattı. Bu çalışma, ileri teknolojinin duyguyu azaltmak zorunda olmadığını gösterdi. Bush, video çağında görüntüsünü kullandı ama şarkı, düzenleme ve albüm bütünlüğünü kendi yaratıcı merkezinde tuttu.

06 • 1985

Rap albümü güç topluyor

Run-DMC’nin King of Rock albümü gitar ile yalın rap ritminin karşılaşmasını büyüttü; LL Cool J’nin Radiosu genç ve doğrudan MC kimliğini Rick Rubin’in ekonomik prodüksiyonuyla öne çıkardı. Hip-hop henüz 1985 pop listesinin tamamını belirlemiyordu, fakat Def Jam gibi yeni şirketler albüm, turne ve ulusal dağıtım üzerinden kalıcı bir sistem kuruyordu. Aynı yıl Roxanne savaşları gibi cevap kayıtları rap’in rekabetçi ve hızlı üretim kültürünü gösterdi. Önümüzdeki iki yılda gerçekleşecek büyük ticari sıçramanın altyapısı artık hazırdı.

MÜZİĞİN ÇEVRESİNDEKİ YIL

1985 kısa kültür haritası

Şarkılar boşlukta doğmadı. Sinema, televizyon, gazete manşetleri ve değişen dinleme alışkanlıkları aynı yılın ortak hafızasını kurdu.

SİNEMA

Perdede kalanlar

  1. Out of Africa
  2. Back to the Future
  3. The Color Purple
LİSTELER

Radyoda ve listelerde

  1. Careless Whisper — George Michael
  2. Take on Me — a-ha
  3. Everybody Wants to Rule the World — Tears for Fears
  4. Saving All My Love for You — Whitney Houston
  5. Money for Nothing — Dire Straits
BASINDAN ARŞİV NOTLARI
1985 / 01

Live Aid 13 Temmuz’da uydu yayınıyla küresel konser modelinin ölçeğini değiştirdi.

Oldies Radyo arşiv özeti • Başlık özgün olarak yeniden yazılmıştır.

1985 / 02

PMRC tartışmaları ABD’de albüm uyarı etiketleri ve sansür üzerine büyük bir gündem yarattı.

Oldies Radyo arşiv özeti • Başlık özgün olarak yeniden yazılmıştır.

SEÇİLMİŞ DİNLEME ROTASI

1985 yılına giriş için 6 kayıt

Bu liste bir “en iyiler” sıralaması değil; yılın farklı sahnelerine açılan dengeli bir başlangıç rotasıdır.

01

Queen

Radio Ga Ga (Live Aid)

02

Whitney Houston

How Will I Know

03

a-ha

Take On Me

04

Tears for Fears

Everybody Wants to Rule the World

05

Dire Straits

Money for Nothing

06

Kate Bush

Running Up That Hill

BAŞLICA YABANCI KAYNAKLAR

Dosya yalnız yabancı resmî ve kurumsal kaynaklar karşılaştırılarak Oldies Radyo için Türkçe ve özgün biçimde hazırlanmıştır.

BU İÇERİĞİ PAYLAŞ

Bu hikâyeyi başkalarına da ulaştırın

Instagram düğmesi telefondaki paylaşım ekranını açar. WhatsApp ve Facebook için aşağıdaki doğrudan seçenekleri de kullanabilirsiniz.