Yıllara Göre 1950’ler Müzik Tarihi

1950

Eski Düzen Güçlü, Yeni Sesler Kapıda

1950, rock ’n’ roll’un henüz ortak bir adla anılmadığı fakat onu doğuracak bütün damarların hareketlendiği yıldır. Geleneksel pop, büyük orkestralar ve Hollywood yıldız sistemi hâlâ merkezdeydi. Buna karşılık siyah rhythm and blues sahnesi, elektrikli blues, country boogie, gospel ve bağımsız plak şirketleri başka bir dinleyici dünyası kuruyordu. Bu iki alan, radyo, plak dükkânı ve jukebox aracılığıyla giderek daha fazla birbirine temas etmeye başladı.

Yıl dosyasını aç →

1951

Ritmin Sertleştiği, Sınırların İncelmeye Başladığı Yıl

1951’de rock ’n’ roll henüz ortak bir endüstri etiketi değildi; fakat güçlü backbeat, bozulmuş gitar tonu, küçük R&B toplulukları ve gençlik temaları artık açık biçimde duyuluyordu. “Rocket 88”in sık sık başlangıç adaylarından biri sayılması, yılın tek bir şarkıyla açıklanabileceği anlamına gelmez. Asıl değişim Memphis, New Orleans, Chicago, Cincinnati ve Los Angeles gibi merkezlerde gelişen birbirinden farklı kayıtların aynı yeni enerjiye yaklaşmasıydı.

Yıl dosyasını aç →

1952

Plak Listeleri Doğuyor, Kökler Birbirine Yaklaşıyor

1952, rock ’n’ roll’un henüz ulusal bir çılgınlık olmadığı fakat onu taşıyacak kurumların somutlaştığı bir yıldır. Birleşik Krallık’ta ilk single satış listesi yayımlandı; Memphis’te Sun Records kuruldu; Chicago blues armonika ve elektrik gitarla daha sertleşti; New Orleans R&B’si ve vokal grupları büyüdü. Country, gospel, blues ve pop, radyo ile 45’lik sayesinde aynı genç dinleyicinin dünyasında daha sık yan yana gelmeye başladı.

Yıl dosyasını aç →

1953

Patlama Öncesi Yoğunlaşma

1953’te popüler müziğin eski merkezi hâlâ güçlüydü; ancak rhythm and blues listeleri, vokal grupları ve bağımsız şirketler yeni bir kuşak ekonomisini büyütüyordu. Big Mama Thornton’ın “Hound Dog”u, The Drifters’ın “Money Honey”si ve Fats Domino’nun New Orleans kayıtları, birkaç yıl içinde ulusal rock ’n’ roll patlamasına dönüşecek enerjiyi taşıdı. Aynı yıl Elvis Presley’nin Sun stüdyosuna ilk kez girip iki demo kaydetmesi, henüz kimsenin sonucunu bilmediği bir hikâyenin başlangıcıydı.

Yıl dosyasını aç →

1954

Rock ’n’ Roll Şekilleniyor

1954, popüler müzik tarihinde gerçek bir dönüm noktasıdır. Elvis Presley, Scotty Moore ve Bill Black’in Sun Records’ta kaydettiği “That’s All Right”, blues ile country’nin genç ve doğal bir yorumda buluşabileceğini gösterdi. Aynı yıl Big Joe Turner’ın “Shake, Rattle and Roll”u R&B’de büyük etki yaratırken Bill Haley’nin “Rock Around the Clock”u ilk yayımlanışında henüz sonraki yılki patlamasına ulaşmamıştı. Yeni ses artık tek bir bölgesel istisna değil, farklı şehirlerde belirginleşen bir hareketti.

Yıl dosyasını aç →

1955

Rock ’n’ Roll Ulusal Gündemi Ele Geçiriyor

1955, rock ’n’ roll’un bölgesel R&B ve country çevrelerinden çıkarak Amerikan ulusal kültürünün merkezine yerleştiği yıldır. Blackboard Jungle filminin açılışında duyulan “Rock Around the Clock”, genç seyirciyi ve yetişkin basını sarsarken Chuck Berry’nin “Maybellene”i ile Little Richard’ın “Tutti Frutti”si türün iki temel dilini kurdu. Elvis Presley’nin Sun dönemi hızla büyüdü ve yıl sonunda RCA sözleşmesiyle 1956’daki küresel patlamanın eşiğine geldi.

Yıl dosyasını aç →

1956

Rock ’n’ Roll Küresel Gençlik Kültürüne Dönüşüyor

1956, rock ’n’ roll’un ses, görüntü ve endüstri olarak tam anlamıyla patladığı yıldır. Elvis Presley’nin RCA kayıtları, ulusal televizyon performansları ve sinema kariyeri onu küresel yıldız modeline dönüştürdü. Aynı zamanda Carl Perkins, Gene Vincent, Little Richard, Chuck Berry, Fats Domino ve Frankie Lymon gibi isimler türün tek bir sanatçıya indirgenemeyecek kadar zengin olduğunu gösterdi. Yıl, gençlik özgürlüğü kadar sansür, ırk, cinsellik ve ticari kontrol tartışmalarını da büyüttü.

Yıl dosyasını aç →

1957

Rock ’n’ Roll Bir Okula Dönüşüyor

1957’de rock ’n’ roll ilk şok dalgasını aşarak daha çeşitli ve kalıcı bir müzik sistemine dönüştü. Buddy Holly ve The Crickets, kendi şarkılarını yazan gitar grubunun modern modelini güçlendirdi. The Everly Brothers iki sesli armoniyi pop ve country arasında yeni bir standarda taşıdı. Jerry Lee Lewis piyanoyu sahne saldırısına dönüştürürken The Coasters mizah ve hikâye anlatımını R&B’ye kattı. Elvis hâlâ merkezdeydi; fakat çevresinde artık geleceğin grup ve songwriter kültürü gelişiyordu.

Yıl dosyasını aç →

1958

Rock ’n’ Roll Ana Akıma Yerleşirken İlk Dönem Değişiyor

1958, rock ’n’ roll’un ortadan kaybolmadığı fakat ilk patlamanın koşullarının değişmeye başladığı yıldır. Elvis Presley askere giderken Chuck Berry, Eddie Cochran, Ritchie Valens ve Everly Brothers kalıcı kayıtlar üretti. Jerry Lee Lewis’in skandalı kariyerini ağır biçimde etkiledi; Little Richard gospel’e dönme kararıyla rock sahnesinden uzaklaştı. Endüstri, daha kontrollü teen idol ve romantik pop yıldızlarına yönelirken müziğin yaratıcı enerjisi yeni biçimlere dağıldı.

Yıl dosyasını aç →

1959

İlk Rock Kuşağı Sarsılıyor, 1960’ların Sesleri Doğuyor

1959, ilk rock ’n’ roll çağının dramatik kayıplar ve hukuki krizlerle sarsıldığı; buna karşılık soul, yeni vokal prodüksiyonu ve Brill Building şarkı yazarlığının güçlendiği bir geçiş yılıdır. Buddy Holly, Ritchie Valens ve The Big Bopper’ın uçak kazasında ölümü dönemin sembolik kırılması oldu. Fakat Ray Charles’ın “What’d I Say”i, The Drifters’ın “There Goes My Baby”si ve Sam Cooke’un yükselişi, popüler müziğin yeni yaratıcı merkezlere doğru ilerlediğini gösterdi.

Yıl dosyasını aç →

KAYNAK YAKLAŞIMI

Yıllık dosyalar Library of Congress, Rock & Roll Hall of Fame, Official Charts, Smithsonian, Sun Records ve resmî sanatçı arşivleri gibi yabancı kaynaklar karşılaştırılarak hazırlanır. Tartışmalı liste ve satış bilgileri tek kaynağa dayandırılmaz.

OLDIES RADYO DÜKKAN