1976

Punk’ın ilk kayıtları

Ramones’ın ilk albümü düşük bütçeli, kısa ve hızlı yapısıyla rock üretiminin yeniden erişilebilir olabileceğini gösterdi. Sex Pistols “Anarchy in the U.K.” ile Britanya’daki sınıf ve gençlik öfkesini görünür kıldı. Londra’daki 100 Club Punk Special ve Ramones’ın Roundhouse konseri sahneler arası bağlantıyı hızlandırdı. Punk tek bir gecede doğmadı; ancak 1976’da adı, görünümü ve plakları belirginleşti.

Songs in the Key of Life

Stevie Wonder çift albüm genişliğinde aile, tarih, ırk, şehir ve gelecek üzerine olağanüstü bir panorama kurdu. “Sir Duke” siyah müzik ustalarına neşeli saygı, “Village Ghetto Land” yoksulluğa klasik yaylı karşıtlığı, “Isn’t She Lovely” aile sevgisine kişisel kayıt oldu. Albüm yaratıcı kontrol ile ana akım başarının doruğuydu.

Hotel California ve Amerikan rüyasının kararması

Eagles, Joe Walsh’ın katılımıyla gitar sesini sertleştirdi. Hotel California, Kaliforniya başarı mitinin içinde kapanma, tüketim ve manevi boşluk anlattı. Boston’ın ilk albümü ev stüdyosu titizliğiyle arena rock’ın parlak standardını kurarken Frampton Comes Alive canlı albümün ticari gücünü gösterdi.

ABBA, disco ve küresel pop

ABBA Arrival içinde “Dancing Queen” ile Avrupa stüdyo popu, disco ritmi ve hüzünlü melodiyi kusursuzlaştırdı. Bee Gees Children of the World ile falsetto ve dans yönünü güçlendirdi. “You Should Be Dancing” Saturday Night Fever öncesinde grubun yeni kimliğinin hazır olduğunu gösterdi.

Reggae siyasal ve küresel

Bob Marley Rastaman Vibration ile ABD albüm listelerinde daha geniş görünürlük kazandı. Burning Spear ve Peter Tosh roots reggae’nin farklı siyasal seslerini taşırken dub yapımcıları stüdyoyu parçayı yeniden besteleme aracı olarak kullanıyordu. Londra’daki Karayip diasporası reggae ile punk arasında doğrudan bir dinleme ve konser bağı kurdu.

Kadın sanatçılar ve sahne otoritesi

Heart Dreamboat Annie ile Ann ve Nancy Wilson’ın hard rock ile akustik folk arasındaki liderliğini duyurdu. Linda Ronstadt arena turneleri ve Hasten Down the Wind ile kadın solo rock yıldızının ölçeğini büyüttü. Emmylou Harris Elite Hotel’da country geleneğini modern grup düzenlemeleriyle sürdürdü.

Albüm, single ve radyo birlikte nasıl çalıştı?

1976 yılında albüm, sanatçı kimliğinin büyük anlatı alanıydı; single ise bu anlatının radyo, jukebox, televizyon ve kulüp üzerinden hızla dolaşan yüzüydü. Stevie Wonder, Eagles, Ramones, Sex Pistols gibi birbirinden farklı isimlerin aynı yıl içinde öne çıkması, tek bir “yılın sesi” fikrinin yanıltıcı olduğunu gösterir. Büyük plak şirketleri albüm odaklı rock’a yatırım yaparken soul, country, reggae ve dans müziği single pazarında güçlü kalıyor; bazı kayıtlar ise iki alanı birden yönetiyordu.

Liste sıralamaları dönemin görünürlüğünü anlamak için değerlidir; fakat küçük kulüplerde, yerel radyolarda veya göçmen topluluklarında gelişen her yenilik hemen listeye yansımaz. Bu yüzden Oldies Radyo kronolojisi yalnız bir numaraları sıralamaz. Bir kaydın yeni bir stüdyo tekniği kurması, bağımsız üretim modelini güçlendirmesi, daha sonra büyüyecek bir sahnenin ilk işaretini vermesi veya dinleyici kimliğini değiştirmesi de aynı ölçüde önemlidir.

ABD, Britanya, Avrupa ve dünya arasında dolaşan sesler

ABD’de FM radyo, arena turneleri, soul ve singer-songwriter albümleri büyürken Britanya’da hard rock, progressive, glam, punk ve art rock birbirini izleyen düz bir sıra hâlinde değil, üst üste gelişti. Avrupa kıtasında Eurovision ve yerel dilde pop sürerken Almanya ve Fransa merkezli elektronik üretim yeni bir modernlik kurdu. Jamaika’daki reggae ve dub, Lagos’taki Afrobeat, Latin diasporasındaki salsa ile Brezilya’nın MPB geleneği on yılı Anglo-Amerikan merkezden çok daha geniş yaptı.

1976 seçkisindeki Boston, David Bowie, Wild Cherry, Thin Lizzy gibi kayıtlar bu dolaşımın farklı yönlerini duymak için birlikte düşünülmelidir. Bir ritim kalıbı kıtalar arasında taşınırken aynı kalmaz; yerel stüdyo, dil, dans kültürü ve siyasal deneyim içinde yeniden biçimlenir. Bu nedenle “etki” yalnız bir merkezden çevreye doğru gitmez. 1970’lerin popüler müziği, Kingston basının Londra punk’ına, Düsseldorf elektroniğinin New York hip-hop’una veya Philadelphia orkestrasyonunun Avrupa disco’suna ulaşabildiği çok yönlü bir ağdır.

Stüdyo, konser ve dinleme teknolojisi

Çok kanallı kayıt, analog synthesizer, efekt pedalı, daha güçlü konser sistemleri ve giderek ayrıntılanan miks teknikleri müziğin yalnız nasıl kaydedildiğini değil, nasıl bestelendiğini de değiştirdi. Bazı gruplar sahnede birlikte çalma hissini korurken bazı yapımcılar parçayı bant montajı ve overdub ile stüdyoda yeniden kurdu. Aynı on yılda büyük arena gösterisi, küçük punk kulübü, disco DJ kabini ve evde kulaklıkla albüm dinleme birbirinden farklı müzik deneyimleri yarattı.

Teknoloji kendiliğinden ilerleme anlamına gelmez. Pahalı stüdyo büyük şirketlerin gücünü artırabilirken daha ucuz kayıt yolları bağımsız sahneleri canlandırdı. 12 inç single DJ’e daha uzun ve güçlü bas sağlayarak dans pistini yaratıcı bir merkez yaptı; dub miksleri var olan kaydı yeni esere dönüştürdü. On yılın sonunda taşınabilir kasetçalar ve kişisel dinleme fikri, 1980’lerde müziğin gündelik hayattaki yerini yeniden değiştirecek eşiğe ulaştı.

1976 neden yalnız nostalji değildir?

Bu yılın kalıcı kayıtlarını yalnız tanıdık nakaratlar veya dönem kıyafetleri üzerinden hatırlamak, müziğin ortaya çıktığı ekonomik ve toplumsal koşulları siler. Petrol krizi, işsizlik, kent dönüşümü, ırk ve cinsiyet eşitliği mücadeleleri, savaş sonrası hayal kırıklığı ve yeni göç ağları sanatçıların konu seçimini olduğu kadar konser mekânlarını ve dinleyici topluluklarını da etkiledi. Eğlence ile eleştiri birbirinin karşıtı değildi; çoğu zaman en dans edilebilir şarkı, kimlik ve özgürleşme için en güçlü ortak alanı kurdu.

1976 dosyasının amacı kesin bir “en iyi şarkılar” hükmü vermek değildir. Buradaki on iki kayıt, yılın türlerini, coğrafyalarını ve yaratıcı kırılmalarını birlikte duyurmak için seçildi. Ayrı sanatçı ve tür dosyalarına geçildiğinde aynı kayıtların başka bağlamları açılır: bir bas çizgisi hip-hop’a, bir synthesizer dizisi techno’ya, bir punk single’ı bağımsız plak kültürüne, bir soul albümü ise sanatçı kontrolü mücadelesine bağlanabilir.