The Who

High Numbers’tan The Who’ya

Roger Daltrey, Pete Townshend ve John Entwistle’ın bulunduğu grup Keith Moon’un katılmasıyla patlayıcı klasik kadrosuna kavuştu. Kısa süre High Numbers adını kullanan topluluk, Londra’daki mod çevresinin giyim, dans ve hız kültürüyle yakın ilişki kurdu.

Menajerler Kit Lambert ve Chris Stamp, grubun yalnızca hit üreten bir beat topluluğu değil, çağdaş sanatla ve gençlik psikolojisiyle temas kuran iddialı bir proje olmasını teşvik etti. Townshend’in gitarını sahnede parçalaması ve Moon’un yıkıcı davul stili, performansın görsel şiddetini grubun imzasına dönüştürdü.

Gençlik kimliği ve ilk şarkılar

“I Can’t Explain”, Kinks etkili sert gitarıyla grubun ilk büyük çıkışıydı. “Anyway, Anyhow, Anywhere” geri beslemeyi yaratıcı bir unsur olarak kullanırken “My Generation”, kekemeli vokali, bas solosu ve kuşak çatışmasını özetleyen sözleriyle mod çağının manifestosuna dönüştü.

The Who Sell Out, korsan radyo reklamlarını ve jingle’larını taklit eden yapısıyla dönemin medya kültürüne mizahi bir bakış sundu. Albümdeki “I Can See for Miles”, grubun stüdyo katmanlarını sahne sertliğiyle birleştirebildiğini gösterdi.

Mini operalardan Tommy’ye

Townshend, kısa şarkı biçiminin ötesinde birbirine bağlı anlatılar kurmaya yöneldi. “A Quick One, While He’s Away” bu arayışın erken örneğiydi. 1969 tarihli Tommy ise travma, inanç, şöhret ve kitle psikolojisini uzun bir anlatıda birleştirerek rock opera fikrini ana akımın merkezine taşıdı.

Tommy’nin başarısı grubun konser ölçeğini büyüttü. Woodstock performansı ve büyük salon turneleri, The Who’yu mod kulüplerinden uluslararası arena rock’a taşıdı. Buna rağmen sahnedeki kontrolsüz enerji ve bireysel üyelerin farklı karakterleri korunuyordu.

Dört ayrı müzikal kişilik

Daltrey güçlü ve teatral bir ön vokalistti; Townshend akorları keskin ritmik darbeler hâline getiriyor, Entwistle bası bağımsız bir melodik sese dönüştürüyor, Moon ise zamanı sabitlemek yerine sürekli patlayan geçişlerle müziği ileri itiyordu. Bu dört kişilik arasındaki gerilim, grubun benzersiz sound’unu kurdu.

Grup içi tartışmalar ve yıkıcı yaşam tarzları ilerleyen yıllarda ağır sonuçlar doğuracaktı; ancak 1960’larda bu gerilim yaratıcı bir motor işlevi gördü.

1960’lar içindeki yeri

The Who, gençlik alt kültürünün kısa ömürlü modalarını kalıcı sanat sorunlarına bağladı. Yüksek ses, geri besleme, sahne yıkımı ve kavramsal anlatı; punk, hard rock ve progressive rock üzerinde aynı anda etkili oldu.

Townshend’in besteciliği ve grubun fiziksel sesi

Pete Townshend’in şarkıları ergenlik öfkesi, sınıf gerilimi, kimlik arayışı ve modern şehir hayatının baskısını doğrudan anlatıyordu. Roger Daltrey’nin güçlü vokali, John Entwistle’ın melodik ve yüksek sesli bas çizgileri ile Keith Moon’un ölçüyü parçalıyormuş gibi ilerleyen davulu, The Who’ya geleneksel ritim bölümünden farklı bir yapı verdi. Gitarın sürekli akorlarla alan açtığı bu düzende bas ve davul çoğu zaman başrol üstleniyordu.

Marshall amfiler, geri besleme ve sahnede enstrüman kırma gösterileri yalnızca sansasyon değildi; pop performansının kontrollü nezaketine karşı fiziksel bir saldırı gibi çalışıyordu. Bununla birlikte ekipman yıkımı mali baskı yaratıyor, grubun sürekli turne yapmak zorunda kalmasına yol açıyordu. The Who’nun gürültülü sahne kimliği ile Townshend’in giderek ayrıntılanan anlatı hedefleri arasındaki gerilim, grubun en yaratıcı özelliği hâline geldi.

Pop art, mod kültürü ve rock opera

Grubun ilk menajerleri Kit Lambert ve Chris Stamp, The Who’yu mod gençliğinin aynası olarak sundu. Union Jack ceketler, hedef işareti, scooter kültürü ve hızlı moda; Londra’daki genç işçi sınıfının tüketim ve kimlik arayışıyla birleşti. Ancak grup kısa sürede tek bir alt kültüre bağlı kalmak istemedi ve mini opera “A Quick One, While He’s Away” gibi çalışmalarla daha uzun anlatı biçimlerini denedi.

1969’daki Tommy, travma, aile, şöhret ve sahte mesihlik temalarını bir albüm boyunca izleyen yapısıyla rock opera kavramını geniş kitlelere taşıdı. Eserin konserlerde güçlü biçimde yeniden üretilebilmesi, stüdyo iddiası ile canlı performans enerjisinin birleşmesini sağladı. The Who böylece 1960’ların sonunda yalnızca hit single grubu değil, albüm ve sahne anlatısı kurabilen büyük bir rock topluluğu hâline geldi.