1950’LER • MÜZİK TARZI DOSYASI

New Orleans R&B

İkinci çizgi ritimleri, yürüyen piyano ve sıcak stüdyo sound’u

Fats Domino ve New Orleans rhythm and blues geleneği
Fats Domino, New Orleans piyano geleneğini sıcak vokali ve güçlü ritmiyle dünya listelerine taşıdı. Wikimedia Commons

New Orleans rhythm and blues’u duyduğunuzda ritim düz gitmez; hafifçe sallanır, geçit töreni adımı gibi kıvrılır. Şehrin brass band geleneği, Karayip ritimleri, blues ve boogie-woogie piyanoları küçük stüdyolarda yeni bir pop diline dönüştü. Fats Domino’nun rahat sıcaklığı, Professor Longhair’ın benzersiz piyano vuruşu, Lloyd Price ve Huey ‘Piano’ Smith’in sokak coşkusu, 1950’lere başka hiçbir şehrin veremeyeceği bir renk kattı.

GÖRSEL ARŞİV

New Orleans R&B dünyasından isimler

Tarzın farklı yüzlerini, doğru sanatçı arşiv kareleriyle birlikte keşfedin.

Fats Domino — 1950’ler müzik arşivi
Fats Domino — bu dosyanın müzikal çevresinden bir arşiv karesi.
Little Richard — 1950’ler müzik arşivi
Little Richard — bu dosyanın müzikal çevresinden bir arşiv karesi.

Ritmin arkasında bir şehir hafızası vardı

New Orleans’ın ikinci çizgi geçitleri, brass band’leri ve çok kültürlü liman hayatı, ritmin düz vuruşlar yerine iç içe geçen aksanlarla kurulmasına yardım etti. Professor Longhair’ın piyanosunda blues figürleri, habanera ve rumba çağrışımları aynı anda duyulur. Bu karma yalnız teknik değil, şehrin gündelik hayatından gelen doğal bir dildi.

J&M Studio’nun küçük odasında büyük kayıtlar

Cosimo Matassa’nın J&M Recording Studio’su, Dave Bartholomew’un düzenlemeleri ve stüdyo müzisyenlerinin ortak dili sayesinde sayısız R&B klasiğinin merkezi oldu. Oda gösterişli değildi; fakat davul, piyano ve saksofonların dengesi, plak radyoda çaldığında hemen tanınan sıcak ve sıkı bir sound yarattı.

GÖRSEL ARŞİV

Müziğin yaşadığı 1950’ler dünyası

Müzik yalnız kayıtlardan ibaret değildi; mekânlar, teknoloji, moda ve dinleme biçimleri de dönemin sesini şekillendirdi.

Rock ’n’ Roll sahnesi — 1950’ler kültür arşivi
Rock ’n’ Roll sahnesi — Gençlik, dans ve sahne enerjisinin yeni popüler dilde birleşmesi.
Kulüp ve dans salonları — 1950’ler kültür arşivi
Kulüp ve dans salonları — Canlı müzik ile dansın gençlik kültürünü dönüştürdüğü mekânlar.
Radyo, jukebox ve 45’lik kültürü — 1950’ler kültür arşivi
Radyo, jukebox ve 45’lik kültürü — Ev radyosundan jukebox’a uzanan yeni dinleme alışkanlıkları.

Fats Domino neden merkezde?

Fats Domino’nun boogie kökenli piyanosu, rahat vokali ve Dave Bartholomew ile kurduğu çalışma, R&B ile pop listeleri arasındaki duvarı aşabildi. Onun müziği rock ’n’ roll etiketi yaygınlaşmadan önce zaten temel öğelerin çoğunu taşıyordu. Little Richard’ın New Orleans’ta kaydettiği patlayıcı single’lar da şehrin stüdyo ritminin başka bir yüzünü gösterdi.

Oldies Radyo dinleme notu

Aynı oturumda ‘Tipitina’, ‘Ain’t That a Shame’ ve ‘Lawdy Miss Clawdy’yi art arda dinleyin. Üçü aynı şehir ailesinden gelir ama biri ritmik bilmece, biri sıcak pop, diğeri yalın bir gençlik yakarışıdır. New Orleans’ın büyüsü tam da bu çeşitliliktedir.

ÖNE ÇIKAN İSİMLER

Bu sesin başlıca temsilcileri

Fats DominoProfessor LonghairLloyd PriceLittle Richard
OLDIES RADYO DİNLEME ROTASI

Bu tarza hangi kayıtlarla girilir?

Türü tek bir hit üzerinden değil, birbirinden farklı altı kayıtla duyun.

1953

Professor Longhair — “Tipitina”

Afro-Caribbean aksanları ve benzersiz piyano dokunuşuyla New Orleans’ın imza kaydı.

1955

Fats Domino — “Ain’t That a Shame”

R&B’nin sıcak, melodik ve popa ulaşan yüzünü kusursuzlaştıran klasik.

1952

Lloyd Price — “Lawdy Miss Clawdy”

Fats Domino’nun piyanosuyla, genç vokali ve sallanan ritmi buluşturan erken hit.

1955

Little Richard — “Tutti Frutti”

J&M Studio müzisyenlerinin desteğiyle kaydedilen patlayıcı rock ’n’ roll dönüm noktası.

1957

Huey ‘Piano’ Smith and the Clowns — “Rocking Pneumonia and the Boogie Woogie Flu”

Sokak mizahı, grup vokali ve piyano ritminin bulaşıcı birleşimi.

1955

Smiley Lewis — “I Hear You Knocking”

Dave Bartholomew düzenlemesiyle şehrin sert ama rahat R&B sesini taşır.

OLDIES RADYO DÜKKAN

New Orleans R&B ruhundan ilham alan seçkiler

Üç örnek de Oldies Radyo Etsy mağazasındaki gerçek ve güncel ilanlardan alınmıştır. ABD siparişleri Etsy üzerinden verilir.

1956 Rock ’n’ Roll T-Shirt

1956 Rock ’n’ Roll T-Shirt

1956 The Year Rock ’n’ Roll Exploded

Etsy’de İncele
Take Me Back to 1955 T-Shirt

Take Me Back to 1955 T-Shirt

1950’ler gençlik ve rock ’n’ roll kültüründen ilham alan tasarım.

Etsy’de İncele
1957 Rock ’n’ Roll T-Shirt

1957 Rock ’n’ Roll T-Shirt

1957’nin hızlı rock ’n’ roll enerjisini taşıyan Oldies Radyo tasarımı.

Etsy’de İncele
BAŞLICA YABANCI KAYNAKLAR

Metin, aşağıdaki yabancı kurumların arşiv ve tarih çalışmalarından yararlanılarak Oldies Radyo için özgün Türkçe anlatımla hazırlanmıştır.

BU İÇERİĞİ PAYLAŞ

Bu hikâyeyi başkalarına da ulaştırın

Instagram düğmesi telefondaki paylaşım ekranını açar. WhatsApp ve Facebook için aşağıdaki doğrudan seçenekleri de kullanabilirsiniz.